Leita ķ fréttum mbl.is

Bloggfęrslur mįnašarins, janśar 2008

Dellumakarķ ķ Silfrinu

 

Ég var aš horfa į Silfur Egils nś įšan og žar kom żmislegt forvitnilegt fram. Nefni nokkur dęmi:

Įlfheišur Ingadóttur, žingmašur vinstrigręnna, vitnaši ķ tvo ašra stjórnmįlamenn. Annars vegar Halldór Blöndal, fyrrverandi forseta Alžingis, sem hefši jįtaš žaš ķ pistli ķ Morgunblašinu ķ dag aš hafa aulast til žess ķ forsetatķš sinni aš fallast į flutning hśssins aš Vonarstręti 12 bak viš Herkastalann, nś teldi hann óhjįkvęmilegt aš endurskoša žį įkvöršun vegna žess, sem vęri aš gerast viš Laugaveg. Lofaši hśn svo Halldór fyrir žaš aš vera annan tveggja stjórnmįlamanna, sem hefšu séš aš sér og jįtaš mistök. Hinn vęri Įrni Žór Siguršsson, samflokksmašur hennar. Jį, mį vera og enginn efast um aš žeir Halldór og Įrni Žór eru ęrlegir stjórnmįlamenn.

En hversu mikils virši eru slķkar jįtningar? Ég man lķka eftir išrunartįrum Įrna Žórs, Dags B. Eggertssonar, upprennandi leišangursstjóra, og fleiri R-listamanna žegar į daginn kom aš Hringbrautarflutningurinn var algert heimskuklśšur frį upphafi til enda. Viš erum hins vegar enn aš bķša eftir yfirbótinni og į henni bólar ekki. Hśn kom ekki hjį R-listanum og žaš hefur ekki heyrst mśkk um hana hjį REI-listanum. Vegfarendur mega hins vegar enn žola žennan óžolandi umferšartappa, sem myndast daglega žar sem hin flutta Hringbraut slengist inn į gamla bśtinn milli Snorrabrautar og Lönguhlķšar.

— — —

Įrni Pįll Įrnason, žingmašur Samfylkingarinnar, sį alkunni hófsemdarmašur ķ mįlflutningi, sem nś er ķ samstarfi viš „samviskulausa sķbrotamenn“ og „mexķkóskan bófaflokk“ eins og hann komst aš orši um Sjįlfstęšisflokkinn sķšastlišiš vor, hafši żmislegt til mįlanna aš leggja. Sérstaklega hvaš varšaši leišara Morgunblašsins um vinnubrögš vegna  skipunar ķ embętti hérašsdómar. Įrni Pįll var beinlķnis mišur sķn yfir žessu öllu saman og kallar hann žó ekki allt ömmu sķna:

Mér finnst leišarahöfundurinn hafa veriš ķ alveg ótrślegri skógarferš. Mér fannst sérstaklega ómaklegt nśna ķ vikunni hvernig hann ķ leišara fór aš vega aš starfsheišri og faglegum heišri Péturs Kr. Hafstein og dómnefndar um hęfi dómarefna, sem er algerlega meš žeim hętti aš mašur įtti ekki til orš yfir žeirri framgöngu.

Aš vķsu tókst Įrna Pįli aš lokum aš finna allnokkur orš um hana, en um hvaš er hann eiginlega aš tala? Žaš mį lesa umrędda forystugrein Morgunblašsins hér en ķ henni er alls ekki aš finna neinar žęr įviršingar, sem Įrni Pįll žykist hafa lesiš žar. Ķ forystugreininni er sagt aš nefndin hafi fariš śt fyrir valdsviš sitt og raunar seilst til valda. Ég er sammįla žeirri greiningu, en jafnvel žó svo ég vęri žaš ekki, žętti mér žaš alveg gild skošun og umręšunnar virši. Hinn vammlausi og heilagi Įrni Pįll vill hins vegar ekki einu sinni ręša žaš og telur žaš ganga gušlasti nęst aš efast um óskeikulleik Péturs Kr. Hafstein. Hvaša della er žetta?

— — —

Dellan įtti žó eftir aš verša meiri ķ žęttinum og enn var žaš Morgunblašiš, sem var til umfjöllunar. Aš žessu sinni var žaš Reykjavķkurbréf fyrri helgar, sem hafši vakiš hugsušina til umhugsunar, en žar hafši veriš fjallaš sérstaklega um stjórnarsamstarf Sjįlfstęšisflokks og Samfylkingar og fęrš rök fyrir žvķ aš forystu Sjįlfstęšisflokksins hafi oršiš į veruleg skyssa meš žvķ aš efna til žess samstarfs. Fastir lesendur mķnir žekkja vafalaust svipaš stef śr žessum penna og žaš hefur svo sem mįtt heyra og sjį vķšar, enda žarf ekki mikla nasasjón af refskįk stjórnmįlanna til žess aš įtta sig į afleiknum.

Flestir hafa nefnt til hiš augljósa, aš Geir H. Haarde hafi skoriš Ingibjörgu Sólrśnu Gķsladóttur nišur śr žeirri snöru, sem hśn hafši sjįlf snśiš sér, en įn žess vinarbragšs vęru hennar pólitķsku dagar sjįlfsagt taldir. En žį lķta žeir hjį hinu, aš meš žvķ margefldi Geir einnig erindi Samfylkingarinnar, sem er eini raunhęfi keppinautur Sjįlfstęšisflokksins um hina vķšfešmu mišju ķslenskra stjórnmįla eftir aš Framsóknarflokkurinn lagšist banaleguna.

Morgunblašinu hefur oršiš žaš į aš benda į žetta og uppskar žaš m.a. aš forsętisrįšherra varši rżmi ķ aš mótmęla žeim ašfinnslum ķ įramótagrein sinni ķ blašinu. Sem sżnir aš hann tekur žęr įsakanir alvarlega, žó hann vilji ekki gangast viš réttmęti žeirra og svari žeim meš einhverjum flatneskjum um aš hann sżti žaš ekki aš hafa „blįsiš lķfi ķ hnignandi stjórnmįlahreyfingu og żmsa forystumenn hennar, sem ella hefšu horfiš af hinu pólitķska sjónarsviš“, enda lķti hann ekki į žaš sem sitt „meginhlutverk sem forystumašur ķ stjórnmįlum sé aš koma öšrum stjórnmįlaforingjum fyrir pólitķskt kattarnef“

Nei, aušvitaš er žaš ekki meginhlutverk neins stjórnmįlamanns aš gera śti um pólitķska framtķš keppinauta sinna, žaš veršur hver og einn stjórnmįlamašur aš gera fyrir sig. En markmiš hvers stjórnmįlamanns hlżtur aš vera aš sannfęra kjósendur um įgęti sitt, stefnumįla sinna og grundvallarskošana  og — fįi hann til žess umboš — aš gera sitt żtrasta til žess aš hrinda téšum stefnumįlunum ķ framkvęmd og greiša götu grundvallarskošana žeirra, sem kjósendur hans samsömušu sig meš. Liggur žaš ekki ķ augum uppi? Um leiš hlżtur hann aš foršast žaš aš żta undir framgang annara stjórnmįlaskošana og sérstaklega žeirra, sem lķklegastar eru til žess aš verša til spillingar eigin hugsjónum eša Žrįndur ķ Götu.

Kannski žarna sér fundinn munurinn į pólitķkusi og stjórnmįlaleištoga. Pólitķkusinn bżšur sig bara fram til žess aš fį aš vera meš ķ leišangrinum og žykist jafngóšur og hver annar til žess aš leysa ašstešjandi vanda į leišinni. Og getur jafnvel veriš žaš.  Stjórnmįlaleištoginn veit hins vegar hvert leišin liggur og til hvers hśn er farin. Žį velur hann ekki žį samferšamenn, sem lķklegastir eru til žess aš afvegaleiša hann, tķna af honum fylgiš eša yfirgefa į ögurstundu.

Žess vegna var sannarlega athyglisvert aš hlżša į višhorf žeirra pólitķkusa, sem voru gestir Egils aš žessu sinni, žeirra Įlfheišar Ingadóttur, Įrna Pįls Įrnasonar, Björns Inga Hrafnssonar og Ragnheišar E. Įrnadóttur. Žeim žóttu žaš firn mikil aš Morgunblašiš hvetti til langtķmamarkmiša ķ stjórnmįlum og aš stjórnmįlamenn hugsušu lengra en einn leik ķ einu. Žetta var augljóslega hugsjónalaust fólk, allt meš tölu. Višfangsefni dagsins eru tęk til pólitķskrar afstöšu — sem flokkarnir eiga žį vęntanlega aš taka fyrirsjįanlega og andstęša afstöšu til — en hugsjónir og langtķmahagsmunir gilda einu. Žaš er žį gott aš vita žaš.

Žį mį hins vegar velta fyrir sér til hvers er veriš aš kjósa žetta liš til fjögurra įra. Eša til hvers er yfir höfuš veriš aš kjósa stjórnmįlamenn til valda. Ef žetta streš allt snżst ašeins um einhver minnihįttarśrlausnarefni dagsins, mį žį ekki allt eins eftirlįta žau grandvörum embęttismönnum, sem vinna samkvęmt faglegum ferlum (eins og viš erum fullvissuš um aš žeir geri allir)? Žarf eitthvert fulltrśažing til žess? Viš gętum žį bara tekiš upp sęmilega upplżst einveldi og krżnt einhvern huggulegan, vel menntašan mann til žess aš stżra rķkinu, gjarnan meš doktorspróf. Gott ef viš eigum ekki einn slķkan!

Nei, aušvitaš er žvķ ekki žannig fariš. En viš vitum žį hvert erindi ofagreindra ķ stjórnmįlum er: ekkert.

— — —

Į sinn hįtt mį segja aš žaš sé jafnframt vandi rķkisstjórnarinnar og rķkisstjórnarflokkanna ķ hnotskurn, aš erindi žeirra ķ stjórnmįlum er fjarskalega óljóst. Treystir einhver sér til žess aš tilgreina hver eru höfušmarkmiš rķkisstjórnarinnar umfram almennt suš um aš hśn vilji elska sitt land, aušga sitt land, efla žess dįš og styrkja žess hag? Jafnvel eftir aš hafa lesiš stefnuyfirlżsingu rķkisstjórnarinnar er žaš ekki létt verk. Ekki einu sinni um stórpólitķskustu mįl samtķmans. Enn sķšur žegar hlżtt er į forystumenn stjórnarflokkanna, sem tala af stakri kurteisi ķ kross ķ flestum mįlum, en sjaldnast žannig aš hönd sé į festandi.

— — —

Ekki minnkaši dellan žegar Grétar Mar Jónsson gekk ķ salinn til žess aš ręša kvótakerfiš ķ ljósi žess įlits, sem meirihluti Mannréttindanefndar Sameinušu žjóšanna lét frį sér um daginn. Hann tönnlašist į žvķ aš nś vęri Ķslendingum ekki stętt į žvķ aš fjalla frekar um mįliš fyrst nefndin hefši mótaš įlit sitt. Rétt eins og mįliš hefši aldrei veriš rętt hér af neinu gagni. Aš rökręša undanfarinna 24 įra skipti engu fyrir įliti žessara herra. Meira um žaš sķšar.


Fréttablaši flett

Fréttablašiš

Žaš er vinsęlt sport hér į Moggabloggi aš blogga um fréttir af mbl.is, bęši af žvķ aš žęr vekja menn gjarnan til umhugsunar en eins er mér sagt aš žaš sé afar vęnleg leiš til betri lesturs. Af einhverri įstęšu hefur Vķsisbloggiš aldrei nįš sér almennilega į strik og fyrir vikiš er ekki bloggaš um fréttir Vķsis og Fréttablašsins af sama móš og Įrvakursmegin ķ tilverunni. Fréttablašiš var aš detta hér inn um lśguna og žvķ datt mér ķ hug aš bęta ašeins śr žessu. Nęg er tilefnin. Aš nešan eru nokkrar fyrirsagnir śr blašinu ķ dag og mislangar athugasemdir žar um.

Meta hvort forsendur fjįrlaga séu brostnar
Helsta forsķšufrétt blašsins segir af žvķ aš Fjįrlaganefnd Alžingis undir forsęti Gunnar Svavarssonar hafi af žvķ įhyggjur aš veršfalliš ķ Kauphöllinni geti oršiš til žess aš skattheimtur verši mun lęgri en rįš var fyrir gert viš samningu fjįrlaga, viš blasi aš fjįrmagnsskattur verši ekki svipur hjį sjón og fyrirsjįanlegt er aš tekjuskattur fyrirtękja verši rżrari. Jį, žęr eru margvķslegar įhyggjurnar! Ég deili žeim hins vegar ekki, žvķ skatttekjur hins opinbera eru komnar į žaš stig aš til mestu vandręša horfir. En žar fyrir utan gera žessi ömurlegu fjįrlög rįš fyrir žvķ aš 30 milljarša króna afgangur verši af žeim, sem er ekki ašeins heimskulegt heldur rangt. Sišlaust jafnvel. En žess vegna er nóg borš fyrir bįru og tollheimtumennirnir žurfa ekki aš grķpa til nżrra óžokkabragša gegn skattborgurum.

Meirihluti styšur borgarstjórn
Fyrirsögnin er reyndar eilķtiš brosleg, žvķ varla bjuggust menn viš aš meirihluti borgarbśa vęri į móti borgarstjórn?! Hér er vitaskuld įtt viš aš nżi meirihlutinn njóti stušnings meirihluta borgarbśa ef marka mį könnun Fréttablašsins. Žaš kemur mér ekki į óvart, enda sęmilega ķ takt viš nišurstöšur sķšustu kosninga, žó fylgiš į vinstri vęngnum hafi žéttst į Samfylkinguna, sem er nokkur sigur fyrir Dag B. Eggertsson. Samkvęmt könnuninni kęmu frjįlslyndir ekki manni aš (sem ég efa aš yrši raunin ef kosiš vęri) og sömuleišis myndi Björn Ingi Hrafnson falla śt. Į žvķ hef ég meiri trś, hann rétt marši žetta sķšast sem ungi, ferski gaurinn meš hugmyndagnótt og hugrekki, en nśna er hann bara enn einn falur framsóknarmašurinn.

Samkvęmt könnuninni héldi Sjįlfstęšisflokkurinn sķnu mišaš viš kosningar, sem ég kalla gott. Ég hefši allt eins įtt von į žvķ aš hann vęri kominn nišurķ 35-7% eftir allan vandręšaganginn. Svo vekur furšu aš mašur įrsins, Svandķs Svavarsdóttir (sem hefur haft sig mikiš ķ frammi į opinberum vettvangi og įtti fķnan performans framan af ķ REI-mįlinu), skuli ekki fiska betur. Hśn er komin aftur ķ kjörfylgiš (rétt rśm 13%) eftir aš hafa veriš ķ 20% žegar REI-mįliš stóš sem hęst. Mig grunar aš hśn hafi gengisfellt sjįlfa sig og flokkinn meš žvķ aš hoppa beint upp ķ meš Binga eftir allar heitstrengingarnar. Žegar hugsjónirnar eru til salgs vill yfirleitt enginn kaupa.

Įsakanir saksóknara brot į mannréttindum
Texanski saksóknarinn Mike Trent skrifaši athugasemd į blogg Öldu Köldu, žar sem hśn fjallaši um mįlefni Arons Pįlma Įgśstssonar, sem var sem unglingur dęmdur til tķu įra varšhalds vegna kynferšisbrots gagnvart barni žar vestra. Taldi Trent fréttaflutning af mįlinu į Ķslandi illa brenglašan og vildi leišrétta žann misskilning. Kvaš hann Aron Pįlma hafa įtt skiliš 40 įr fyrir brot sķn, en žau hafi veriš mun fleiri en įkęrt var vegna. Aron Pįlmi hefur sagst ętla aš sękja manninn til saka fyrir ummęli sķn, en Björg Thorarensen, lagaprófessor, segir ķ samtali viš Fréttablašiš aš žau ummęli ekki myndu standast stjórnarskrį hér į landi eša mannréttindasįttmįla Evrópu. Ég er ekki viss um réttmęti žess. Mętti saksóknari t.d. aldrei fęra ķ tal einhver brot Steingrķms Njįlssonar ef rannsóknargögn hefšu spillst svo aš ekki var unnt aš gefa śt įkęru? Eša ef hann teldi sżknu dómara frįleita? En fórnarlambiš, mętti žaš tjį sig? Žaš gęti veriš athyglisverš umręša.

Į hinn bóginn žykja mér ummęli Braga Gušbrandssonar, forstjóri Barnaverndarstofu, ekkert minna en einkennileg: „Svona gera menn ķ opinberum embęttum ekki, og žykir mér sem hann gangi ekki heill til skógar,“ segir Bragi um Trent. Hvaš mį segja um žau ummęli? Aš svona geri menn ķ opinberum embęttum ekki og žvķ vafamįl aš Bragi gangi heill til skógar? Ég hef engar forsendur til žess aš meta réttmęti frįsagnar Trents (eša gešheilbrigši hans og Braga), en hitt er annaš mįl aš flest žaš, sem ég hef séš eftir Aroni Pįlma haft eftir komuna til Ķslands, finnst mér benda til žess aš raunveruleikaskyn hans sé meš öšrum hętti en gengur og gerist. Eins hefur mér žótt margir fullfljótir į sér aš fordęma réttvķsina ķ Texas. Žar var fyrir allmörgum įrum įkvešiš aš feta žann veg, sem margir hafa męlst til žess aš valinn verši hér į landi: aš kynferšisbrot gegn börnum męttu engu žolgęši (zero tolerance) og aš fyrir yrši refsaš įn afslįttarkjara. Ég hef ekki oršiš var viš aš įköll um aukna refsigleši ķ žessum efnum hafi minnkaš hér į landi, en žegar Ķslendingur ķ śtlöndum į ķ hlut viršast ašrar reglur eiga aš gilda.

Ellefu žśsund manna varšliš stöšvi ofbeldi gegn börnum
Žaš eru samtökin Blįtt įfram, sem vilja mennta lišlega 11.000 manns, ašallega opinbera starfsmenn, til žess aš vera vakandi og til varnar gagnvart ofbeldi gegn börnum. Žetta er af góšum hug gert, en ég hef įkvešnar efasemdir. Blįtt įfram fékk leyfi til žess aš sżna „vakningarleikrit“ ķ skóla annarar dóttur minnar ķ haust, žar sem ofbeldi, kynferšislegt ofbeldi og vanręksla komu einkum viš sögu. Žaš er skemmst frį aš segja aš žaš var allt ķ steik ķ yngri bekkjunum eftir ósköpin. Dóttir mķn varš mišur sķn yfir illsku mannanna og uppfull af spurningum, sem įtta įra börn eiga ekki aš žurfa aš velta fyrir sér. Žaš var žó ekkert hjį žvķ sem önnur telpa gekk ķ gegnum, en sś hafši illu heilli oršiš fyrir kynferšislegu ofbeldi. Hśn hljóp ķ algeran baklįs og upplifši allt ógešiš upp į nżtt fyrir framan skólasystkini sķn, en fyrir slķkum višbrögšum höfšu žessir snillingar ekki hugsaš. Til žess aš bęta grįu ofan į svart var tönnlast į flatneskjunni um aš barnanķš vęri „sįlarmorš“ og hśn, įtta įra grey, spurši hinnar augljósu spurningar: „Er sįlin ķ mér dįin?“

Ég hef lķka efasemdir um žetta tiltekna įtak. Mér hefur oft žótt nóg um hvernig hręšslan viš barnanķš hefur gagntekiš fjölda fólks og gert lķfiš ljótara meš žvķ aš ala į tortryggni. Um žaš skrifaši ég kjallaragrein ķ Blašiš į sķnum tķma, sem lesa mį hér. Aušvitaš ber okkur aš halda vöku okkar og gera allt, sem ķ okkar valdi stendur, til žess aš bjarga börnum frį slķkri ógęfu. En žaš eru žekkt mörg ljót dęmi um hvernig slķk įrvekni getur breyst ķ martröš žegar fólk fer fram śr sér. Ég veit um dęmi žess hér į Ķslandi aš mįl hafa rataš til barnaverndaryfirvalda af tilefnislausu og įn žess aš nokkur fótur vęri fyrir, jafnvel žannig aš afsanna mįtti į frumstigi. En allt kom fyrir ekki, žvķ enginn vildi bera įbyrgš į žvķ aš hafa ekki tilkynnt um eitthvaš sem kannski gęti veriš til ķ, en į hinn bóginn fylgir engin įbyrgš žvķ aš tilkynna um slķkan grun eša leggja fram tilhęfulausar eša beinlķnis rangar įsakanir. Žęr geta fylgt fólki śt lķfiš og börnin eru flögguš ķ skżrslum alla skólagönguna.

Kerry styšur Barack Obama
Er žaš gott eša grikkur?

Fęr ekki styrk frį Mosfellsbę
Mosfellssveitungurinn fyrrverandi, Hlynur Smįri Siguršsson, sem dęmdur var ķ žriggja įra fangelsi ķ Brasilķu fyrir kókaķnsmygl žangaš (!) voriš 2006, er ekki hress meš aš ósk hans um fjįrhagsstušning frį Mosfellsbę skuli hafa veriš hafnaš. Fašir hans er engu blķšari į manninn yfir žeim mįlalyktum. Hlynur situr ķ nęturfangelsi, en frį sex į morgnana til tķu į kvöldin er hann frjįls ferša sinna. En žaš er höggormur ķ hverri Paradķs og Hlynur Smįri žar aš afla sér višurvęris sjįlfur. Svo aušvitaš krefst hann dagpeninga frį hinu opinbera! Er ekki allt ķ lagi?

Elta ekki ólar viš yfirlżsingar Įrna
Embęttisskipanir valda įvallt deilum, en hśn er aš komast ķ harla einkennilegan farveg žessi um skipun hérašsdómara viš hérašsdóm Noršurlands og Austurlands. Menn geta deilt um įkvöršun Įrna M. Mathiessen eins og žeir hafa lyst į, en mér žykir žessi matsnefnd Péturs Kr. Hafstein vera komin langt śt fyrir hlutverk sitt og valdsviš. Sżnist raunar aš hśn sé aš reyna aš taka sér völd, sem er grafalvarlegt mįl og nęr aš nefndin segši af sér vegna žess en aš hśn sé stefnandi fjölmišlum nišur ķ dómhśs til žess aš gefa yfirlżsingar um hvers vegna hśn segir ekki af sér eins og įšur hafši veriš hótaš. Žess ķ staš er rįšherrum hótaš aleišingum vegna embęttisskipana ķ framtķšinni! Ég veit ekki hvort žaš teygist meira śr mįlinu, en hitt er annaš mįl (og skrżtiš aš enginn skuli hafa tekiš žaš upp) aš embęttisskipunarsaga Péturs Kr. Hafsteins sjįlfs er afar forvitnileg, sérstaklega ķ žvķ ljósi sem hann hefur tendraš hvaš įkafast aš undanförnu.

Įsökunum um svik neitaš
Mįl Sögu Capital gegn Dögg Pįlsdóttur er forvitnilegt svo ekki sé meira sagt, en hśn og sonur hennar slógu 560 milljóna króna lįn hjį fjįrfestingarbankanum til žess aš kaupa stofnfjįrbréf ķ SPRON sķšasta sumar. Eftir aš hlutabréf ķ SPRON voru skrįš į markaš ķ vetrarbyrjun hafa žau kolfalliš og eru nś ašeins um 42% af skrįningargengi hinn 23. október 2007. Nś vill Dögg ekki borga vegna žess aš Gunnar Žór Gķslason, stjórnarmašur ķ SPRON sem jafnframt į hagsmuna aš gęta ķ Sögu Capital,hafi stundaš sišlaus innherjavišskipti meš stofnfjįrhluti sķna. Kaupverš Daggar hafi mišast viš 100 milljarša króna heildarveršmęti į SPRON en į žeim tķma hafi stjórn SPRON veriš kunnugt um aš veršmat Capacent į bankanum nęmi 60 milljöršum. Gunnar Žór blęs į žetta og segir veršmat Capacent hreint ekki hafa fariš leynt žó žaš hafi fariš fram hjį Dögg. Eša eitthvaš žannig.

Žetta mįl į eftir aš skżrast betur fyrir dómi, en mér finnst hér komiš enn ein röksemdin fyrir eflingu Fjįrmįlaeftirlitsins, hertri og tvķmęlalausri löggjöf um fjįrmįlastofnanir og hlutafélög og endurmenntun dómara, svo žeir skilji um hvaš žessi mįl snśast.

Ekki į forręši bęjaryfirvalda
Žaš eru sumsé kjarnorkuvopn, sem ekki eru į forręši bęjaryfirvalda ķ Reykjanesbę. Er gott til žess aš vita aš bęrinn er ekki kjarnorkuveldi, enda vęri ljósanóttin žį vafalaust meš öšrum brag. Bęjarrįšiš hafnaši sumsé erindi Samtaka hernašarandstęšinga um aš lżsa sveitarfélagiš kjarnorkuvopnalaust. Žetta minnir į žaš žegar Ingibjörg Sólrśn Gķsladóttir og ašrir fulltrśar Kvennaframbošsins ķ borgarstjórn Reykjavķkur bįru fram tillögu um žaš ķ lok Kalda strķšsins, aš Reykjavķk yrši lżst kjarnorkuvopnalaust svęši. Davķš Oddsson, sem žį var borgarstjóri, tók tillögunni vel, en taldi žó aš ekki bęri aš flana aš neinu. Hann myndi žvķ styšja žaš, aš Įrbęjarhverfi yrši lżst kjarnorkuvopnalaust svęši til reynslu. Gęfist žaš vel vęri sjįlfsagt aš lżsa Reykjavķk alla kjarnorkuvopnalaust svęši aš reynslutķmanum loknum. Af einhverjum įstęšum dagaši tillaga Kvennaframbošsins uppi.

Kjarnorka fęr uppreisn ęru
Žaš er ķ Bretlandi en ekki Reykjanebę, sem žessi undur hafa gerst. Stjórnvöld hafa įkvešiš aš leggja įherslu į orkubeislun ķ kjarnorkuverum til žess aš stemma stigu viš śtblęstri gróšurhśsalofttegunda frį olķu- og kolaknśnum orkuverum. Umhverfisverndarsinnar vita ekki ķ hvorn sandalann žeir eiga aš stķga.

Hart tekiš į unglingadrykkju
Žaš žykir fréttaefni aš lögreglan į Eskifirši hafi sķšan ķ sumar framfylgt įfengislögunum, en žau eru aš stofni til sķšan 1928.

Skólastarf lagaš aš kennaraskorti
Hęstu einkunn, sem ég hef fengiš um dagana, fékk ég įriš sem ég var utanskóla ķ menntó. Hina nęsthęstu fékk ég įriš sem langa kennaraverkfalliš var. Žannig aš kannski ég sé haldinn įkvešnum fordómum. En žessi ašlögun skólastarfsins, sem fyrirsögnin vķsar til, felst ķ aš fękka kennslustundum og žykir nįnast ašdįunarverš ašlögunarhęfni. En žaš er svo skrżtiš aš mitt ķ žessari kennaraeklu eru skólastofurnar stappfullar af ašstošarkennurnum, ekki mį į žaš minnast aš stefnan um „skóla fyrir alla“ hafi kannski ekki tekist sem skyldi, einsetning skóla er órfrįvķkjanleg kredda, og allra sķst mį minnast į aš breyta žyrfti launakerfinu žannig aš veršlauna mętti góša kennara, bęši til žess aš halda ķ žį og grisja hina óhęfu jafnharšan frį. Žar ber hin pólitķska forysta kennara mikla įbyrgš.

Žarf aš undirbśa opinberar framkvęmdir
Žetta er skošun Vilhjįlms Egilssonar, framkvęmdastjóra Samtaka atvinnulķfsins. Villi veit hvaš hann syngur. Til allrar óhamingju hefur žessi tķska ekki enn breišst śt hjį hinu opinbera.

 


MMMM!

 Andrķki

Fjögur žśsundasta tölublaš elsta dagblašsins į ķslenska vefnum kom śt ķ dag. Žaš er Vef-Žjóšviljinn, sem hér um ręšir, en hann hefur komiš śt į hverjum degi frį 24. janśar 1997 og fagnar žvķ 11 įra afmęli sķnu eftir 2½ viku.

Žaš žarf mikla elju til žess aš halda śti skrifum af žessu tagi hvern einasta dag įrsins, žvķ ekki gefur lķšandi stund alltaf augljós tilefni til brżninga og athugasemda eins og Vef-Žjóšviljinn hefur flutt ķ meira en įratug. En žau finnast nś samt og list Vef-Žjóšviljans er einmitt sś aš gera žaš meš talsveršum broddi og er fįtt óviškomandi: žar mį finna umfjöllun um menningu og dęgurmįl rétt eins og stjórnmįl og sagnfręši. Ķ ljósi žess aš śtgįfan heitir Andrķki eru tilefnin žó jafnan nęg, žvķ erindrekar hins opinbera viršast óžreytandi viš aš leggja nżjar hömlur į borgarana og blįsa bįkniš śt. Einu viršist gilda žótt „nżfrjįlshyggjuöflin“ ķ Sjįlfstęšisflokknum hafi veriš viš völd ķ brįšum 17 įr, aš žvķ er manni skilst į vinstrimönnum.

Til allrar hamingju er Vef-Žjóšviljinn mįlgagn klassķskrar frjįlshyggju, en ekki žessarar nżju, vondu, sem er ķ žann veginn aš sjį til žess aš meira en helmingurinn af striti landsmanna renni til hins opinbera, sem svo rįšstafar gęšunum af óendanlegri rįšdeild sinni og skynsemi. Ętli žaš sé nokkur hętta į aš hiš opinbera muni lįta žar stašar numiš?

Žetta samsetta stöpla- og lķnurit sżnir glögglega skelfilegar afleišingar hinnar taumlausu „nżfrjįlshyggju“, sem er į góšri leiš meš aš gera hagkerfiš fullkomlega sósķalķskt. Skyldi žar vera fundin enn ein skżring śtrįsarinnar? Aš menn séu ašeins aš freista žess aš bjarga veršmętum undan eyšileggingarafli hins opinbera?

Nei, erindi klassķsks frjįlshyggjudagblašs eins og Vef-Žjóšviljans hefur glögglega aldrei veriš meira en einmitt nśna. Öfugt viš önnur blöš nżtur žaš engra tekna frį hinu opinbera, heldur er žaš rekiš ķ sjįlfbošavinnu og fyrir frjįls framlög lesenda, auk žess sem aš hin įgęta Bóksala Andrķkis skilar einhverjum tekjum. Žaš er full įstęša til žess aš skora į fólk aš styšja žetta góša og naušsynlega framtak meš žvķ aš lįta fé af hendi rakna. Žaš mį bęši gera meš föstu framlagi, sem dregiš er mįnašarlega af krķtarkorti, eša meš žvķ aš leggja inn į reikning śtgįfunnar: reikningsnśmer hennar er 0512-26-000200 og kennitalan 510795-2379. Vęru 4.000 krónur ekki viš hęfi? Króna fyrir hvert tölublaš er ekki mikiš.

Umfram allt skiptir žó mįli aš lesa Vef-Žjóšviljann. Daglega!


Žjófkenningar

 Hjörleifur B. Kvaran

Ég į erfitt meš aš botna ķ fréttaflutningi 24 stunda af bókažjófnaši ķ Kvaransfjölskyldunni. Žar fęr sį stįlheišarlegi nįungi Hjörleifur B. Kvaran, nśverandi forstjóri Orkuveitu Reykjavķkur, aš tjį sig aš vild um hvaš oršiš hafi um bękur, sem hurfu śr dįnarbśi föšur hans, Böšvars E. Kvaran. Böšvar var annįlašur bókamašur og įtti margvķslega dżrgripi, žó mér sżnist nś raunar aš veršmat Hjörleifs į žeim sé śt śr öllu korti, en ķ fréttinni er rętt er um hundraš milljónir ķ žvķ samhengi. Žį hefur veršlagiš į fornbókum heldur betur breyst į skömmum tķma.

Hiš merkilega er aš Hjörleifur talar enga tępitungu, en vanalega verst hann allra frétta ķ fjölmišlum, ekki sķst žegar um ręšir eignaumsżslu hans sjįlfs fyrir almenning. Hann kvešst vita aš bękurnar hafi rataš ķ fornbókaverslun fešganna Braga Kristjónssonar og Ara Gķsla Bragasonar og gott betur, žeir séu beinlķnis samsekir žjófnum: „Žaš er ljóst aš eigendur verslunarinnar voru vitoršsmenn ķ mįlinu,“ segir Hjörleifur hiklaust og gefur eitt og annaš fleira til kynna.

Blašamašurinn Freyr Rögnvaldsson, sem skrifar fréttina, viršist ekki meš forvitnari mönnum, žvķ hann spyr ekkert śt ķ önnur mįlsatvik en žau sem Hjörleifur tilreišir honum. Til dęmis meš hvaša hętti bókunum hafi veriš stoliš eša hver žjófurinn hafi veriš. Lesandinn getur eiginlega enga įlyktun dregiš af fréttinni ašra en aš žeir fešgar séu glępamennirnir og engir ašrir. En žaš er žį sjįlfsagt aš taka ómakiš af žeim Frey og Hjörleifi og upplżsa mįliš įn žess aš hlķfa neinum.

Hinn meinti žjófur er Böšvar Yngvi Jakobsson, heimspekingur og systursonur Hjörleifs. Hann hafši ašgang aš dįnarbśinu og sakar fjölskyldan hann um aš hafa komiš einu og öšru śr žvķ ķ verš meš żmsum hętti. Žar į mešal voru bękur, sem hann fór meš ķ Fornbókabśš Braga Kristjónssonar. Hvort žęr voru keyptar af honum eša teknar ķ umbošssölu veit ég ekki og gildir vķst einu, en ég fę ekki séš hvernig fešgarnir mįttu įtta sig į žvķ aš bękurnar voru illa fengnar. Hafi žeir vitaš aš žęr hefšu komiš śr dįnarbśi Böšvars E. Kvaran, sem lést fyrir lišlega fimm įrum, var žį eitthvaš óešlilegt viš aš dóttursonur hans hefši žęr undir höndum?

Nś vill svo til aš ég hef įtt višskipti viš Braga og Ara Gķsla um įratugaskeiš og aldrei oršiš var viš annaš en aš žeir séu strangheišarlegir ķ višskiptum sķnum. Fašir minn heitinn, Magnśs Žóršarson, var mikill bókasafnari og įtti dįgott safn fornbóka. Žeir bóksalar bęjarins, sem keyptu og seldu notašar bękur, voru ķ misjöfnu įliti hjį honum og af sumum fór jafnvel misjafnt orš. Bragi Kristjónsson var sį bóksali, sem hann hafši ķ mestum metum. Ég efast žvķ fyrirfram um žaš aš nokkuš sé hęft ķ įsökunum Hjörleifs. Tala nś ekki um žegar honum er svo mikiš ķ mun aš stimpla žį sem žjófsnauta, žżfissala og nįnast Fagķna höfušborgarinnar, sem leiši saklausa unga menn į hįlar brautir. Svo saklausa aš žeirra er ķ engu getiš!

Ég fę ekki betur séš en aš fešgarnir eigi aš leita bęši til sišanefndar Blašamannafélagsins og dómstóla til žess aš fį nöfn sķn hreinsuš, sem kostur er. Mįliš er enn į rannsóknarstigi og engin įkęra hefur veriš gefin śt og žeir geta žvķ illa varist įsökunum af žessu tagi.


mbl.is Stęrsti bókastuldur Ķslandssögunnar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Einręšustjórnmįl

Tveir góšir saman

Herra Ólafur Ragnar Grķmsson, forseti Ķslands, lżsti žvķ yfir ķ nżįrsįvarpi sķnu aš vęri žaš vilji Ķslendinga, aš hann bęri įfram įbyrgš į forsetaembęttinu, vęri hann fśs aš axla hana. Um leiš kvašst hann vita af eigin reynslu aš enginn gęti innt žann starfa vel af hendi, nema hann nyti trausts mešal žjóšarinnar. Ķ leišinni skoraši hann į žjóš sķna aš „setja sparnaš ķ öndvegi, gera ašhald og nżtni aš ašalsmerki.“

Žaš er glešiefni aš forseti skuli loks hafa tekiš af skariš um framtķšarįform sķn. Hitt er annaš mįl, aš forsetinn hefši mįtt lżsa nįnar fyrir žjóš sinni hvaš veldur sinnaskiptum hans. Ķ ašdraganda forsetakosninga 1996 sagši herra Ólafur Ragnar žaš skošun sķna aš 16 įr vęri fulllangur tķmi ķ embętti fyrir forseta; sjįlfur teldi hann tvö kjörtķmabil, ķ mesta lagi žrjś, hęfilegri tķma fyrir setu forseta ķ heimi hrašra breytinga, nyti hann stušnings til žeirrar setu.

Ķ ljósi mikillar įherslu forsetans į traust žjóšarinnar į embęttinu og stušnings hennar viš žann, sem žvķ gegnir, er rétt aš rifja upp nišurstöšur sķšustu forsetakosninga. Ķ landi žar sem kjörsókn ķ almennum kosningum er aš jafnaši um 85% dröttušust ašeins tęplega 63% į kjörstaš, en herra Ólafur Ragnar fékk ekki nema lišlega 42% atkvęša kosningabęrra manna. 58% sįtu żmist heima, skilušu aušu eša kusu tvo frambjóšendur ašra, annan ókunnan en hinn kunnan aš endemum. Žetta geršist įn žess aš nokkur sérstök hreyfing hafi beitt sér fyrir žvķ, heldur tók 122.891 kjósandi žį įkvöršun meš sjįlfum sér, en forsetinn sat įfram į Bessatöšum ķ krafti 90.662 atkvęša. Voru žau śrslit til marks um traust og stušning žjóšarinnar?

Ekki veršur séš forsetinn hafi nżtt kjörtķmabiliš, sem nś er aš lķša, til žess aš brśa žessa gjį milli forsetaembęttisins og žjóšarinnar. Žvert į móti hefur hiršvęšing embęttisins nįš nżjum hęšum og engu er lķkara en forsetanum žyki į stundum nįnast óžęgilegt aš žurfa aš umgangast ótķnda alžżšuna. Svo rammt hefur aš žessu kvešiš, aš forsetinn sendi henni tóninn ķ vištali, sem nįšist viš hann į erlendri grundu sķšastlišiš haust, og sagši aš hśn yrši veskś aš gera žaš upp viš sig hvers konar forseta hśn eiginlega vildi, dįndimann eins og sig eša einhvern rustķkus til heimabrśks.

Į opinberum vettvangi hefur žetta įkall forsetans eftir umręšu um ešli og inntak embęttisins ekki veriš fyrirferšarmikiš og meš yfirlżsingu sinni nś hefur forsetinn nįnast śtilokaš aš hśn nįi nokkru flugi. Hversu fśsir, sem menn eru til žess aš ręša forsetaembęttiš, er hętt viš aš žeir kinoki sér viš žį umręšu śr žessu af ótta viš aš slķkt verši tślkaš sem sérstök gagnrżni į nśverandi forseta eša inngrip ķ kosningabarįttuna. Žetta tvennt er aš mestu óskylt, žó varla verši hjį žvķ litiš aš herra Ólafur Ragnar hefur leynt og ljóst reynt aš breyta embęttinu aš sķnu höfši.

Aš mörgu leyti hefur žeim įherslum forsetans veriš fagnaš ķ višskiptalķfinu. Hann hefur gengiš mun lengra en forverar sķnir ķ žvķ aš kynna Ķsland og ķslenskt atvinnulķf erlendis, žį kosti sem bjóšast hér į landi og ekki sķšur hefur hann lagt sig ķ lķma viš aš greiša götu ķslenskra athafnamanna erlendis. Žaš framlag skyldi ekki vanmeta, sérstaklega ķ žeim löndum žar sem stjórnvöld hafa enn öll tögl og hagldir ķ atvinnu- og žjóšlķfi.

Sś elja herra Ólafs Ragnars hefur aftur į móti kallaš į żmsa gagnrżni. Sumir hafa sagt žaš ósišlegt aš notfęra sér slķkt stjórnarfar til žess aš koma ķslenskum įrum fyrir borš og žannig sé veriš aš aršręna alžżšu žrišja heimsins meš hinum eša žessum hęttinum. Ašrir įtelja aš forsetinn sé nįnast vikapiltur ķslenskra aušmanna. Persónuleg vinįtta hans viš suma žeirra og nįiš samneyti hefur vakiš żmsar spurningar, eins og hvort žaš sé viš hęfi aš forseti lżšveldisins og fjölskylda hans žiggi far meš einkažotum sömu manna og hann keppist viš aš męra viš erlenda kollega sķna. Hinna sömu og hafa veriš fjįrhagslegir bakhjarlar kosningabarįttu hans. Žeim spurningum er enn ósvaraš fjórum įrum sķšar. Ętli žeim verši svaraš nś?

Žaš er tępast mikil hętta į žvķ, enda gaf forsetinn žaš śt aš hann myndi bara ekkert tjį sig um faržįgu sķna. Slķk svör hafa menn žurft aš gera sér aš góšu įšur žegar óžęgileg mįl ber į góma og embęttiš hikar ekki viš aš skżla sér bak viš uppskįldaša öryggishagsmuni til žess aš verjast svara. En samt hvetur forsetinn til umręšu, žó hann viršist ekki vilja taka žįtt ķ henni sjįlfur. Sem er žeim mun einkennilegra, žegar haft er ķ huga aš eftir sneypukosninguna 2004 talaši herra Ólafur Ragnar digurbarkalega um aš nś hefši hann fengiš skżrt umboš frį žjóšinni (eša a.m.k. žessum 30,91% žjóšarinnar, sem kusu hann) til žess aš fylgja eftir żmsum meginįherslum, er hann hafši kynnt į blašamannafundi. Žar į mešal var aš hann „myndi taka virkan žįtt ķ samręšum žjóšarinnar um framtķš hennar og mikilvęg verkefni įn žess aš taka žįtt ķ flokkspólitķskri umręšu eša karpi į vettvangi stjórnmįlanna“. Nś er umdeilanlegt hvort hann hafi efnt seinni lišinn meš fullnęgjandi hętti, en fyrrihlutann vanrękir hann fullkomlega, žvķ forsetinn hefur ašeins įhuga į einręšum, ekki samręšum.

Hins vegar žarf žaš ekki aš vera žannig. Eftir aš forsetinn kallaši eftir umręšunni uršu nokkrir til žess aš svara kallinu. Ögmundur Jónasson, žingflokksformašur vinstrigręnna, gerši žaš t.d. tępitungulaust į heimasķšu sinni. Birgir Įrmannsson, žingmašur sjįlfstęšismanna og forseti Allsherjarnefndar, ręddi žetta viš Katrķnu Jakobsdóttur, žingmann og varaformann vinstrigręnna, ķ vištali į Rįs 2 ķ haust, og žau voru furšusammįla um žau śrlausnarefni, sem blöstu višžegar forsetaembęttiš vęri annars vegar. Nś rétt fyrir įramót „ręddu“ žau Illugi Gunnarsson, žingmašur Sjįlfstęšisfllokksins, og Svandķs Svavarsdóttir, oddviti vinstrigręnna ķ Rįšhśsi Reykjavķkur, mįl žessi į sķšum Fréttablašsins og var töluveršur samhljómur meš žeim žó hvort syngi meš sķnu nefi.  Eins hafa żmsir bloggarar, sem fylgja frjįlslyndum eša Framsóknarflokknum aš mįlum bent į eitt og annaš, sem betur mętti fara viš bśskapinn į Bessastöšum. Ég heyri suma Samfylkingarmenn tala į svipašan veg, en ég man ķ svipinn ekki eftir neinum, sem hefur lįtiš žaš śt śr sér į opinberum vettvangi.

Mį ekki ljóst vera af žeim višbrögšum, aš stjórnmįlamenn eru žess albśnir aš brjóta mįlefni žessi til mergjar? Žeir eru varla einir um aš hafa skošun į mįlinu; ętli žaš megi ekki finna einn og einn almśgamann, sem gerir žaš lķka.

Eins og fyrr er rakiš hefur herra Ólafur Ragnar breytt embęttinu verulega fį žvķ aš hann nįši fyrst kjöri įriš 1996. Ekki sķst į žaš viš um įkvöršun hans įriš 2004 um aš synja fjölmišlalögunum stašfestingar, en žar tók herra Ólafur Ragnar einn (vonar mašur) žį įkvöršun aš gerbreyta ešli embęttisins, įsżnd og umgjörš og uppskar algert fįgęti ķ lżšręšisrķkjum: völd įn įbyrgšar.

Alveg burtséš frį skošunum manna į žeim gerningi og lögmęti hans og alveg burtséš frį žvķ hvar menn standa ķ afstöšu sinni til breytinga į embęttinu, žį hljóta menn aš vera į einu mįli um aš ótękt sé aš forsetinn standi einn ķ slķkum stórręšum. Skošanakannanir, undirskriftarsafnanir, įlit forseta į almenningsįliti, hugdettur hans eša įmóta geta ekki veriš grundvöllur slķkra breytinga į ęšsta embętti rķkisins og stjórnskipan landsins.

Almenningur žarf aš svara įkalli forsetans um opna og lżšręšislega umręšu um ešli embęttisins og framtķš, en žį žarf forsetinn lķka aš gegna eigin kalli og taka žįtt ķ umręšunni. Ķ žvķ samhengi žarf hann ekki aš óttast aš žįtttaka sķn teljist óvišeigandi, žvķ hann hefur gefiš kost į sér og orš hans munu skošast ķ žvķ ljósi: Aš žar hljómi aušmjśk orš frambjóšanda ķ leit aš samręšu viš žjóš sķna, en ekki einręša óskeikuls og ósnertanlegs žjóšhöfšingja.


Höfundur

Andrés Magnússon
Andrés Magnússon
blaðamaður á Englandi ritar hér fréttir, fróðleik og hugleiðingar, sem ekki rata á prent.
Des. 2017
S M Ž M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband